Cse In News

Delhi in grip of season's longest smog episode in 4 yrs, says report

“While precise precocious concentrations of PM2.5 person hogged attention, the levels of gases – ozone, CO oregon NO2 -- person remained elevated during this smog episode. Also, the ratio of SO2 to NO2 accrued connected Diwali nighttime indicating accrued contamination load from firecrackers. The PM2.5 attraction connected Diwali nighttime (8 p.m. to 8 am) has been the astir aggravated since 2017," said Avikal Somvanshi, programme manager, Urban Lab, CSE. If converted to implicit concentrations, the per time publication of fume stood astatine 26 microgram per cubic metre this twelvemonth truthful acold compared to 35 microgram per cubic metre successful 2020, 40 microgram per cubic metre successful 2019, and 31 microgram per cubic metre successful 2018," it said However, the highest publication of fume to Delhi's PM level was recorded connected 7th November erstwhile it deed 48 per cent. This the 2nd highest regular publication percent recorded since specified estimation was started by SAFAR successful 2018. The highest azygous time publication percent has been 58 per cent recorded connected November 5, 2018. “The ongoing smog occurrence is simply a nationalist wellness emergency. This requires urgent exigency enactment connected cardinal combustion sources (vehicles, industry, discarded burning) and particulate sources (construction and roads) to forestall further trapping of contamination erstwhile determination is nary upwind to stroke this away. We request pollution-source-wise and hotspot-wise presumption of action," Roychowdhury said.

Smog covers Delhi-NCR; air quality severe amid unhelpful meteorological conditions | Delhi News

NEW DELHI: As the air quality in Delhi-NCR dropped back into severe zone due to unfavourable weather circumstances, a thick layer of haze partially blocked out the sun on Chhath Puja and blurred landmarks from view. Green think tank Centre for Science and Environment (CSE) said the ongoing smog episode is a public health emergency. “This requires urgent emergency action on key combustion sources (vehicles, industry, waste burning) and dust sources (construction and roads) to prevent further trapping of pollution when there is no wind to blow this away,” said Anumita Roychowdhury, executive director, research and advocacy, CSE.

ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਹਾਲ

Delhi Weather and Pollution Today: ਇਸ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 29.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 13.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਰਿਹਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 28 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 13 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ। ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਠੰਢ ਵਧੇਗੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਰਹੇਗੀ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਹਲਕੀ ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਰਹੇਗੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਫਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਸਮ ਸਾਫ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਲਕੀ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ 06:40 ਵਜੇ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ 17:29 ਵਜੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਚ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ ਪਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ AQI 402 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ PM 2.5 ਆਪਣੇ ਮਿਆਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ 298.8 ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 0 ਅਤੇ 50 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ AQI ‘ਚੰਗਾ’, 51 ਅਤੇ 100 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼’, 101 ਅਤੇ 200 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਦਰਮਿਆਨ’, 201 ਅਤੇ 300 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਮਾੜਾ’, 301 ਅਤੇ 400 ਵਿਚਕਾਰ ‘ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ’ ਅਤੇ 401 ਅਤੇ 500 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੂੰ ‘ਗੰਭੀਰ’ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਦਿਨ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਧੁੰਦ ਸੰਘਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਧ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 8 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। CSE ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਧੁੰਦ 2018 ਅਤੇ 2020 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਧੁੰਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਹਾਲਾਤ ਨਾ ਸੁਧਰੇ ਤਾਂ ਇਹ 2019 ਦੇ ਧੁੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। CSE ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 8 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ PM2.5 ਵਿੱਚ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਔਸਤਨ 12 ਫੀਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 17 ਫੀਸਦੀ, 2019 ਵਿੱਚ 14 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ 16 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਅਗਲੇ ਕੁਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਆ ਗਈ ਵੱਡੀ ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰ, ਇਸ ਸੂਬੇ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਵੇਗੀ ਠੰਡ

ਇਸ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 29.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 13.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 28 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 13 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਧੁੰਦ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਵੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਹਲਕੀ ਧੁੰਦ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਹਫਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਸਵੇਰੇ 06:40 ਵਜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 17:29 ਵਜੇ ਸੀ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਗਿਆ ਪਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਫਿਰ ਵਧ ਗਿਆ ਅਤੇ AQI 402 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Delhi In Grip Of Season’s Longest Smog Episode In 4 Yrs, Says Report

The first severe smog episode has hit Delhi and the National Capital Region (NCR) and is expected to last for another two days, green think-tank Centre for Science and Environment (CSE) said on Wednesday. Even though the seasonal smog in Delhi is intense, the average daily contribution of smoke from farm fires from the middle of October to November 8 has been the lowest in last four years, it said. Predictably, the season’s first episode has been triggered by the combined effect of unfavourable weather conditions (cool and calm winds and inversion), stubble burning and firecrackers,” said Anumita Roychowdhury, executive director, research and advocacy, CSE. Compared to the first smog episode of previous four years, the current smog has matched the duration of the first smog of 2018 and 2020 season — both lasted six days. If conditions don’t improve, it might overtake the 2019 smog that lasted eight days, the CSE said The average intensity of the smog this year so far is 329 microgram per cubic metre per day, which is lower than that of the 2020 smog (by 7 per cent) and 2019 smog (by 3 per cent). It is more intense than the 2018 smog (about 9 per cent). Lingering on of this year’s smog for longer duration despite relatively windier local conditions might be due to the lack of pollution control measures in the city, the green think tank said. “While very high concentrations of PM2.5 have hogged attention, the levels of gases – ozone, CO or NO2 — have remained elevated during this smog episode. Also, the ratio of SO2 to NO2 increased on Diwali night indicating increased pollution load from firecrackers. The PM2.5 concentration on Diwali night (8 pm to 8 am) has been the most intense since 2017,” said Avikal Somvanshi, programme manager, Urban Lab, CSE. If converted to absolute concentrations, the per day contribution of smoke stood at 26 microgram per cubic metre this year so far compared to 35 microgram per cubic metre in 2020, 40 microgram per cubic metre in 2019, and 31 microgram per cubic metre in 2018,” it said However, the peak contribution of smoke to Delhi’s PM level was recorded on 7th November when it hit 48 per cent. This the second highest daily contribution percentage recorded since such estimation was started by SAFAR in 2018. The highest single day contribution percentage has been 58 per cent recorded on November 5, 2018. “The ongoing smog episode is a public health emergency. This requires urgent emergency action on key combustion sources (vehicles, industry, waste burning) and dust sources (construction and roads) to prevent further trapping of pollution when there is no wind to blow this away. We need pollution-source-wise and hotspot-wise status of action,” Roychowdhury said.

अगले कुछ दिन सांस लेना भी होगा मुश्किल, CSE की इस रिपोर्ट में बड़ी चेतावनी

अगर आप दिल्ली एनसीआर में रहते हैं तो अगले कुछ दिन आपको घने स्मॉग का सामना करना पड़ सकता है। सेंटर फॉर साइंस एंड इनवायरमेंट CSE की एक रिपोर्ट के मुताबिक इस सीजन में पहली बार धुंध की एक मोटी चादर अगले सात दिनों तक पूरे इंडो गैंजेटिक प्लेन में देखी जाएगी। इस धुंध का प्रमुख कारण दिवाली पर जलाए गए पटाखे और पराली जलाने से निकला धुआं और बदलता मौसम है। इस साल पिछले चार सालों में पराली का धुंआ सबसे कम दर्ज किया जा रहा है। दिल्ली और एनसीआर में दर्ज किए जाने वाली धुंध में PM 2.5 के अलावा बड़े पैमाने पर ओजोन, कार्बन मोनोऑक्साइड, नाइट्रोजन डाइऑक्साइड और सल्फर डाइऑक्साइड सहित जहरीली गैसों का घातक मिश्रण दर्ज किया जा रहा है। 2017 के बाद से दिवाली की रात 8 बजे से सुबह 8 बजे तक हवा में पीएम 2.5 का स्तर सबसे अधिक रहा। वहीं हवा में सल्फर डाइऑक्साइड और नाइट्रोजन ऑक्साइड का अनुपात भी काफी अधिक रहा है, जो पटाखों के प्रभाव को दर्शाता है। सीएसएई के मुताबिक हवा में घने स्मॉग को देखते हुए तुरंत आपातकालीन कदम उठाए जाने की जरूरत है ताकि प्रदूषण को और अधिक बढ़ने से रोका जा सके। वहीं सरकारों को एक दीर्धकालिक पॉलिसी अपनाने की भी जरूरत है। दिल्ली की हवा में PM 2.5 का औसत स्तर 250 माइक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर तक बना हुआ है। 05 नवम्बर को हवा में PM 2.5 का स्तर 501 माइम्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर तक पहुंच गया था। मानकों के तहत हवा में PM 2.5 का स्तर 60 माइक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर से अधिक नहीं होना चाहिए। 8 नवम्बर तक हवा में PM 2.5 का स्तर घट कर 256 माइक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर तक आ गया। लेकिन अब भी ये खतरनाक स्तरों के ऊपर बना हुआ है। इस साल आठ नवम्बर को हवा में पराली के धुएं का स्तर पिछले चार सालों में सबसे कम दर्ज किया गया। इस साल आठ नवम्बर को हवा में इसका स्तर 12 फीसदी रहा। 2020 में हवा में इसका स्तर 17 फीसदी था। वहीं 2019 में 14 फीसदी और 2018 में 16 फीसदी था। दिल्ली की हवा में स्मॉग का स्तर सबसे अधिक 7 नवम्बर को रहा। ये 48 फीसदी तक पहुंच गया था। ये दिल्ली की हवा में प्रदूषण के स्तर पर नजर रखने वाली संस्था SAFAR के बनने के बाद 2018 में सबसे अधिक था। 5 नवम्बर को दिल्ली की हवा में स्मॉग का स्तर 58 फीसदी पर पहुंच गया था। सीएसई की रिपोर्ट के मुतबाकि प्रदूषण के चलते दिल्ली की हवा में खतरनाक गैसों का स्तर भी लगातार बढ़ रहा है। हवा में ओजोन गैस का स्तर मानकों से अधिक दर्ज किया जा रहा हे। वहीं स्मॉग के चलते हवा में कार्बन मोनो ऑक्साइड का स्तर भी मानकों से अधिक बना हुआ है। सीएसई की रिपोर्ट के मुताबिक पिछले पांच सालों में इस साल दिवाली की रात 8 बजे से अगले दिन सुबह 8 बजे तक हवा में प्रदूषण का स्तर काफी अधिक रहा। पिछले पांच सालों में इस दौरान हवा में PM 2.5 का औसत स्तर 747 माइक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर रहा जो 2020 की तुलना में 22 फीसदी तक अधिक है। वहीं दिवाली की रात हवा में PM 2.5 का ये स्तर सामान्य स्तर से 4.5 गुना ज्यादा है।

बड़ी चेतावनी : अगले कुछ दिनों में सांस लेना होगा और भी मुश्किल

ई दिल्ली : अगर आप दिल्ली एनसीआर (NCR) में रहते हैं, तो अगले कुछ दिनों में आपको और अधिक स्मॉग का सामना करना पड़ सकता है। सेंटर फॉर साइंस एंड एनवायरनमेंट (सीएसई) की एक रिपोर्ट के मुताबिक, अगले सात दिनों तक पूरे भारत-गंगा के विमान में धूल की मोटी चादर देखी जानी है। इस कोहरे का मुख्य कारण दीपावली पर बदला मौसम है। इस साल पुआल का धुआं पिछले चार साल में सबसे ज्यादा दर्ज किया जा रहा है। और एनसीआर में बने कोहरे में PM2.5 के साथ, दिल्ली में ओजोन, क्रेनॉक्साइड, नाइट्रोजन ऑक्साइड और अन्य जहरीली गैसों का गहरा दर्ज़ा दर्ज़ किया जा रहा है। 2017 के बाद दिवाली की रात 8 बजे से सुबह 8 बजे तक हवा में PM2.5 का उच्चतम स्तर रहा । हवा में इतनी ही मात्रा में सल्फर डाइऑक्साइड और नाइट्रोजन ऑक्साइड बहुत ज्यादा है, जो पटाखों का असर है।

दिल्ली में कोहरे का कहर, वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में

नयी दिल्ली, (भाषा) दिल्ली- राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (एनसीआर) में बृहस्पतिवार को प्रदूषण युक्त कोहरे की परत छाने से छठ पूजा के दौरान श्रद्धालुओं को सूर्य के दर्शन आंशिक रूप से ही हो पाए। शहर में मौसम संबंधी प्रतिकूल परिस्थितियों के कारण एक बार फिर वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में पहुंच गई। विज्ञान एवं पर्यावरण केंद्र (सीएसई) ने कहा कि कोहरा एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपात स्थिति है। सीएसई की कार्यकारी निदेशक (अनुसंधान) अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, ‘‘इस गंभीर स्थिति से निपटने के लिए उन मोर्चों पर तत्काल कार्रवाई की आवश्यकता है, जिससे प्रदूषण अधिक फैलता है जैसे वाहनों से, कुछ उद्योगों से, अपशिष्ट जलाने से….। वहीं, भवन निर्माण, सड़क जैसे धूल फैलाने वाले स्रोतों पर तत्काल कार्रवाई करने की आवश्यकता है।’’ दिल्ली में सुबह 10 बजे वायु गुणवत्ता सूचकांक (एक्यूआई) 407 दर्ज किया गया। राष्ट्रीय राजधानी के 39 वायु गुणवत्ता निगरानी केन्द्रों में से 33 में वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में दर्ज की गई। बुधवार को 24 घंटे का औसतन एक्यूआई 372 था। एक्यूआई सुबह 10 बजे गाजियाबाद में 454, ग्रेटर नोएडा में 404 और नोएडा में 426 था। एक्यूआई को शून्य और 50 के बीच ‘अच्छा’, 51 और 100 के बीच ‘संतोषजनक’, 101 और 200 के बीच ‘मध्यम’, 201 और 300 के बीच ‘खराब’, 301 और 400 के बीच ‘बहुत खराब’ और 401 और 500 के बीच ‘गंभीर’ श्रेणी में माना जाता है। भारत मौसम विज्ञान विभाग (आईएमडी) के एक अधिकारी ने बताया कि सुबह के समय हल्के कोहरे के साथ ही तापमान में गिरावट दर्ज की गई। दिल्ली में बृहस्पतिवार सुबह न्यूनतम तापमान 12.6 डिग्री सेल्सियस दर्ज किया गया, जो इस मौसम का अभी तक का सबसे कम तापमान है। उन्होंने बताया कि इंदिरा गांधी अंतरराष्ट्रीय हवाई अड्डे और सफदरजंग हवाई अड्डे पर दृश्यता में 600 से 800 मीटर तक गिरावट दर्ज की गई। सीएसई ने कहा कि दिल्ली-एनसीआर में मौजूदा कोहरे का कहर अगले दो-तीन तक जारी रह सकता है।

दिल्ली-एनसीआर में धुंध छाई रही; अनुपयोगी मौसम स्थितियों के बीच हवा की गुणवत्ता गंभीर

रीन थिंक टैंक सेंटर फॉर साइंस एंड एनवायरनमेंट (सीएसई) ने कहा कि मौजूदा स्मॉग प्रकरण एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपातकाल है। अधिकारियों ने कहा कि गुरुवार को दिल्ली-एनसीआर में धुंध की एक परत छा गई और छठ पूजा पर आंशिक रूप से धूप निकल गई क्योंकि प्रतिकूल मौसम संबंधी परिस्थितियों के कारण प्रदूषकों के संचय में वायु की गुणवत्ता गंभीर क्षेत्र में वापस आ गई। ग्रीन थिंक टैंक सेंटर फॉर साइंस एंड एनवायरनमेंट (सीएसई) ने कहा कि मौजूदा स्मॉग प्रकरण एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपातकाल है। अनुमिता रॉयचौधरी, कार्यकारी निदेशक, अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, “प्रदूषण को और अधिक फँसाने से रोकने के लिए प्रमुख दहन स्रोतों (वाहन, उद्योग, अपशिष्ट जलाने) और धूल स्रोतों (निर्माण और सड़कों) पर तत्काल आपातकालीन कार्रवाई की आवश्यकता है।” अनुसंधान और वकालत, सीएसई। सुबह 10 बजे, दिल्ली ने 407 का वायु गुणवत्ता सूचकांक (AQI) दर्ज किया। राष्ट्रीय राजधानी के 39 वायु गुणवत्ता निगरानी स्टेशनों में से तैंतीस ने वायु प्रदूषण का स्तर गंभीर श्रेणी में दर्ज किया। बुधवार को 24 घंटे का औसत एक्यूआई 372 था। गाजियाबाद (454), ग्रेटर नोएडा (404) और नोएडा (426) में भी सुबह 10 बजे गंभीर वायु गुणवत्ता दर्ज की गई शून्य से 50 के बीच एक्यूआई “अच्छा”, 51 और 100 “संतोषजनक”, 101 और 200 “मध्यम”, 201 और 300 “खराब”, 301 और 400 “बहुत खराब” और 401 और 500 “गंभीर” माना जाता है। भारत मौसम विज्ञान विभाग (आईएमडी) के एक अधिकारी ने कहा कि सुबह में हल्का कोहरा और कम तापमान – दिल्ली में गुरुवार को मौसम का सबसे कम तापमान 12.6 डिग्री सेल्सियस दर्ज किया गया – जमीन के करीब प्रदूषक फंस गए और शांत हवाओं के कारण स्थिति स्थिर हो गई। उन्होंने कहा कि इंदिरा गांधी अंतरराष्ट्रीय हवाईअड्डे और सफदरजंग हवाईअड्डे पर दृश्यता का स्तर घटकर 600-800 मीटर रह गया। सीएसई ने कहा कि दिल्ली-एनसीआर में मौजूदा भीषण स्मॉग की घटना दो और दिनों तक चलने की उम्मीद है। इसने यह भी कहा कि अक्टूबर के मध्य से 8 नवंबर तक खेत की आग से निकलने वाले धुएं का औसत दैनिक योगदान चार वर्षों में सबसे कम था। “पिछले चार वर्षों के पहले स्मॉग एपिसोड की तुलना में, वर्तमान स्मॉग 2018 और 2020 सीज़न के पहले स्मॉग की अवधि से मेल खाता है – दोनों छह दिनों तक चले। अगर स्थिति में सुधार नहीं हुआ, तो यह 2019 के आठ दिनों तक चले स्मॉग से आगे निकल सकता है, ”सीएसई ने कहा। ग्रीन थिंक टैंक ने कहा कि अपेक्षाकृत तेज़ स्थानीय परिस्थितियों के बावजूद इस साल के धुंध की लंबी अवधि शहर में प्रदूषण नियंत्रण उपायों की कमी के कारण हो सकती है। औसतन अक्टूबर के मध्य से आठ नवंबर तक दिल्ली के दैनिक पीएम2.5 में धुएं का योगदान पिछले चार वर्षों में सबसे कम था। “अब तक, इसने 2020 में प्रति दिन 17%, 2019 में 14% प्रति दिन और 2018 में 16% प्रति दिन (सफर द्वारा रिपोर्ट के अनुसार) के विपरीत प्रति दिन औसतन 12% (खेत में आग का हिस्सा) दर्ज किया है,” सीएसई ने कहा। दिल्ली के प्रदूषण में खेत की आग का हिस्सा रविवार को बढ़कर 48% हो गया, जो 5 नवंबर, 2018 के बाद सबसे अधिक है, जब यह 58% दर्ज किया गया था। पिछले साल, दिल्ली के प्रदूषण में पराली जलाने की हिस्सेदारी 5 नवंबर को 42% पर पहुंच गई थी। 2019 में, 1 नवंबर को दिल्ली के PM2.5 प्रदूषण में 44% पराली जलाने का योगदान था।

Smog cover over Delhi-NCR; air quality severe amid unhelpful meteorological

अधिकारियों ने कहा कि गुरुवार को दिल्ली-एनसीआर में धुंध की एक परत छा गई और छठ पूजा पर आंशिक रूप से धूप निकल गई क्योंकि प्रतिकूल मौसम संबंधी परिस्थितियों के कारण प्रदूषकों के संचय में वायु की गुणवत्ता गंभीर क्षेत्र में वापस आ गई। ग्रीन थिंक टैंक सेंटर फॉर साइंस एंड एनवायरनमेंट (सीएसई) ने कहा कि मौजूदा स्मॉग प्रकरण एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपातकाल है। अनुमिता रॉयचौधरी, कार्यकारी निदेशक, अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, “प्रदूषण को और अधिक फँसाने से रोकने के लिए प्रमुख दहन स्रोतों (वाहन, उद्योग, अपशिष्ट जलाने) और धूल स्रोतों (निर्माण और सड़कों) पर तत्काल आपातकालीन कार्रवाई की आवश्यकता है।” अनुसंधान और वकालत, सीएसई।

Delhi Pollution: दिल्ली में दमघोंटू हुई हवा, एक्सपर्ट बोले- ये हेल्थ इमरजेंसी, गंभीर नहीं हुए तो बड़ा खतरा

Delhi Smog: पिछले कई दिनों से दिल्ली की हवा में 'जहर' घुला हुआ है, जिसकी वजह से लोगों को कई तरह की परेशानियों का सामना करना पड़ रहा है. हालांकि, एयर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) में लगातार सुधार आ रहा है, लेकिन अब भी यह 'बहुत खराब' श्रेणी में बनी हुई है. इस बीच, ग्रीन थिंक-टैंक सेंटर फॉर साइंस एंड एनवायरनमेंट (सीएसई) ने कहा है कि स्मॉग ने दिल्ली और राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (एनसीआर) को प्रभावित किया है और अगले दो दिनों तक हालात के ऐसे ही रहने की आशंका है. दिल्ली में मौसमी धुंध काफी घनी है. अक्टूबर के मध्य से 8 नवंबर तक पराली दैनिक योगदान पिछले चार वर्षों में सबसे कम रहा है. दिल्ली की इस स्थिति को लेकर एक्सपर्ट ने इसे इमरजेंसी करार दिया और तुरंत एक्शन लेने की जरूरत बताई. सीएसई की कार्यकारी निदेशक (अनुसंधान और वकालत) अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, "मौसम की प्रतिकूल स्थिति पराली जलाने और पटाखों की वजह से शुरू हुई है." सीएसई ने बताया कि पिछले चार सालों में स्मॉग की तुलना करें तो वर्तमान स्थिति साल 2018 और 2020 की स्थिति जैसी ही है. दोनों ही सालों में छह दिनों तक स्मॉग रहा था. इस साल अब तक स्मॉग की औसत तीव्रता 329 माइक्रोग्राम प्रति क्यूबिक मीटर प्रति दिन है, जो कि 2020 स्मॉग (7 फीसदी) और 2019 स्मॉग (3 फीसदी) की तुलना में कम है. यह 2018 के स्मॉग (करीब 9 फीसदी) की तुलना में अधिक तीव्र है. न्यूज एजेंसी पीटीआई के अनुसार, सीएसई के अर्बन लैब के प्रोग्राम मैनेजर अविकल सोमवंशी ने बताया, ''पीएम 2.5 के बहुत अधिक स्तर ने ध्यान अपनी ओर खींचा है तो वहीं दोनों गैस CO और NO2 का स्तर ऊंचा बना हुआ है. साथ ही, दिवाली की रात में SO2 से NO2 के रेशिया में भी बढ़ोतरी हुई, जोकि पटाखों से बढ़ते पॉल्यूशन को दिखाता है. साल 2017 के बाद से दिवाली की रात (रात 8 बजे से सुबह 8 बजे तक) में PM2.5 की सघनता सबसे अधिक रही है."

क्या दिल्ली के प्रदूषण में आएगी कमी, पर्यावरण मंत्री ने खुले में कचरा जलाने के खिलाफ शुरू किया अभियान

दिल्ली के पर्यावरण मंत्री गोपाल राय ने बृहस्पतिवार को गाजीपुर लैंडफिल स्थल का निरीक्षण कर खुले में कचरे और जैव ईंधन को जलाने के खिलाफ एक महीना लंबा अभियान शुरू करते हुए पूर्वी दिल्ली नगर निगम (ईडीएमसी) के अधिकारियों को आग नियंत्रण योजना तैयार करने का निर्देश दिया। सरकार गाजीपुर लैंडफिल (कचरा निपटान स्थल) में ‘पुराने कचरे’ के संसाधित होने की ‘धीमी गति’ की समीक्षा करेगी। मंत्री ने कहा कि ढाई वर्ष में सिर्फ पांच फीसदी कचरे को संसाधित किया गया है। राय ने संवाददाताओं से कहा कि खुले में कचरे और जैव ईंधन को जलाने से रोकने के लिए अभियान की शुरुआत की गई है ताकि दिल्ली के भीतर के प्रदूषण के कारकों को कम किया जा सके। इस अभियान में डीपीसीसी, नगर निगम, राजस्व विभाग, दिल्ली विकास प्राधिकरण, विकास विभाग समेत कई विभाग शामिल हैं। मंत्री ने बताया कि कुल 550 गश्त टीमों को तैनात किया गया है, जिनमें से 246 को रात में तैनात किया जाएगा। उन्होंने बताया कि धूल के खिलाफ दूसरे चरण का अभियान 12 नवंबर से 12 दिसंबर तक चलेगा। राय ने कहा कि ईडीएमसी के अधिकारियों के गाजीपुर लैंडफिल स्थल पर आग को नियंत्रित करने की योजना तैयार करने के निर्देश दिए गए हैं क्योंकि यहां ‘कई दिनों तक आग लगी रहती है और वायु प्रदूषण होता रहता है।’ उन्होंने कहा कि दिल्ली प्रदूषण नियंत्रण समिति की हालिया रिपोर्ट के अनुसार ढाई साल में यहां केवल पांच प्रतिशत पुराने कचरे को संसाधित किया जा सका। मंत्री ने कहा कि इस दर से कार्य को पूरा करना मुश्किल है। ऐसा बताया गया कि इसे पूरा करने में 13 साल लगेंगे। यह बहुत धीमी गति है। इसके लिए ईडीएमसी को कार्य योजना तैयार करने की जरूरत है। राज्य सरकार भी इसके पीछे की वजह की समीक्षा करेगी। दिल्ली-राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (एनसीआर) में बृहस्पतिवार को प्रदूषण युक्त कोहरे की परत छाने से छठ पूजा के दौरान श्रद्धालुओं को सूर्य के दर्शन आंशिक रूप से ही हो पाए। शहर में मौसम संबंधी प्रतिकूल परिस्थितियों के कारण एक बार फिर वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में पहुंच गई। विज्ञान एवं पर्यावरण केंद्र (सीएसई) ने कहा कि कोहरा एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपात स्थिति है। सीएसई की कार्यकारी निदेशक (अनुसंधान) अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, ‘‘इस गंभीर स्थिति से निपटने के लिए उन मोर्चों पर तत्काल कार्रवाई की आवश्यकता है, जिससे प्रदूषण अधिक फैलता है जैसे वाहनों से, कुछ उद्योगों से, अपशिष्ट जलाने से....। वहीं, भवन निर्माण, सड़क जैसे धूल फैलाने वाले स्रोतों पर तत्काल कार्रवाई करने की आवश्यकता है।’’

दिल्ली में प्रदूषण का स्तर आज: दिल्ली प्रदूषण पर ताजा खबर अद्यतन: दिल्ली मौसम समाचार अद्यतन आज: दिल्ली में नवंबर में प्रदूषण पर समाचार अद्यतन

ई दिल्ली: दिल्ली एनसीआर में सीजन का पहला स्मॉग एपिसोड शुरू हो गया है। यह अगले दो दिनों तक जारी रह सकता है। इस स्मॉग ने गंगा के मैदानी इलाकों को लगभग पूरी तरह से ढक लिया है। सीएसई ने राजधानी के पहले स्मॉग प्रकरण पर अपनी विश्लेषण रिपोर्ट जारी की है। सीएसई की कार्यकारी निदेशक अनुमिता रायचौधुरी के मुताबिक राजधानी में पहला स्मॉग एपिसोड कई कारणों से हो रहा है. इसमें खराब मौसम की स्थिति, पराली और पटाखे जलाना शामिल है। हालांकि स्मॉग ने राजधानी को अपनी चपेट में ले लिया, लेकिन अक्टूबर के मध्य से 8 नवंबर तक पिछले चार वर्षों में स्टबल स्मॉग सबसे कम प्रभावित हुआ। लेकिन 7 नवंबर को पराली प्रदूषण 48 प्रतिशत तक पहुंच गया। दिवाली प्रदूषण रिकॉर्ड: प्रदूषण रहित दिवाली दिल्ली से फिर दूर, 6 साल में सबसे प्रदूषित 2021 की दिवाली सीएसई अर्बन लैब के प्रोग्राम मैनेजर अविकल सोमवंशी के मुताबिक राजधानी के पहले स्मॉग एपिसोड में जहां पीएम 2.5 का स्तर ऊंचा रहा, वहीं ओजोन, कार्बन मोनोऑक्साइड और नाइट्रोजन डाइऑक्साइड का स्तर भी चिंताजनक बना रहा। दिवाली की रात आतिशबाजी के कारण सल्फर डाइऑक्साइड और नाइट्रोजन डाइऑक्साइड के स्तर में अचानक वृद्धि हुई थी। सीज़न का पहला स्मॉग एपिसोड 4 नवंबर को PM 2.5 का स्तर 250 mgcm पर पहुंच गया. यह 5 नवंबर को अपने अधिकतम स्तर पर पहुंच गया जब यह 501 मिलीग्राम सेमी तक पहुंच गया। इसके बाद यह कम हुआ और 8 नवंबर को 256 एमजीसीएम पर पहुंच गया। इसके बाद यह फिर से बढ़ने लगा और 9 नवंबर को यह 264 mgcm पर पहुंच गया। पिछले चार साल के पहले स्मॉग एपिसोड को देखें तो यह काफी हद तक 2018 और 2020 से मिलता-जुलता है। ये दोनों स्मॉग एपिसोड सात दिनों तक चले। सीएसई के मुताबिक, अगर हालात नहीं सुधरे तो यह 2019 का रिकॉर्ड तोड़ सकता है, जब पहला स्मॉग एपिसोड आठ दिनों तक चला था। Delhi Air Pollution News LIVE: दिल्ली में अब भी नहीं है घर से निकलने का रास्ता, प्रदूषण से मिली थोड़ी राहत इस बार पराली का धुंआ कम रहा इस साल मध्य अक्टूबर से 8 नवंबर तक प्रदूषण में पराली की हिस्सेदारी पिछले चार साल में सबसे कम रही है। अब तक औसतन पराली के धुएं ने राजधानी को प्रतिदिन 12 फीसदी तक प्रभावित किया है। जबकि 2020 में यह 17 फीसदी, 2019 में 14 फीसदी, 2018 में 16 फीसदी था. हालांकि इस बार पराली का पीक प्रदूषण अब तक 7 नवंबर को ही रहा है. यह 48 प्रतिशत था। यह एक दिन में दूसरा सबसे ज्यादा पराली प्रदूषण था। 5 नवंबर, 2018 को पराली प्रदूषण 58 प्रतिशत था। लेकिन 48 फीसदी पराली से होने वाले प्रदूषण के बावजूद राजधानी में उस दिन पीएम 2.5 का स्तर 265 एमजीसीएम था. दिवाली पर आतिशबाजी नहीं हुई और दिल्ली की हवा बेहद खराब श्रेणी में, ऐसा क्यों? स्मॉग में जहरीली गैसें इस स्मॉग एपिसोड में ओजोन का स्तर भी काफी ज्यादा था। कार्बन डाइऑक्साइड का स्तर भी तेजी से बढ़ा। सल्फर डाइऑक्साइड के स्तर में वृद्धि हुई थी लेकिन यह सुरक्षित सीमा के भीतर रही। एक समय में नाइट्रोजन ऑक्साइड का स्तर तेजी से बढ़ा और फिर पीएम 2.5 बढ़ने पर घटने लगा।

दिल्ली NCR में कोहरे का कहर, वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में

दिल्ली में सुबह 10 बजे वायु गुणवत्ता सूचकांक (एक्यूआई) 407 दर्ज किया गया. राष्ट्रीय राजधानी के 39 वायु गुणवत्ता निगरानी केन्द्रों में से 33 में वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में दर्ज की गई. नई दिल्ली: दिल्ली- राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (एनसीआर) में बृहस्पतिवार को प्रदूषण युक्त कोहरे की परत छाने से छठ पूजा के दौरान श्रद्धालुओं को सूर्य के दर्शन आंशिक रूप से ही हो पाए. शहर में मौसम संबंधी प्रतिकूल परिस्थितियों के कारण एक बार फिर वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में पहुंच गई. विज्ञान एवं पर्यावरण केंद्र (सीएसई) ने कहा कि कोहरा एक सार्वजनिक स्वास्थ्य आपात स्थिति है. सीएसई की कार्यकारी निदेशक (अनुसंधान) अनुमिता रॉयचौधरी ने कहा, ‘इस गंभीर स्थिति से निपटने के लिए उन मोर्चों पर तत्काल कार्रवाई की आवश्यकता है, जिससे प्रदूषण अधिक फैलता है जैसे वाहनों से, कुछ उद्योगों से, अपशिष्ट जलाने से….. वहीं, भवन निर्माण, सड़क जैसे धूल फैलाने वाले स्रोतों पर तत्काल कार्रवाई करने की आवश्यकता है.’ दिल्ली में सुबह 10 बजे वायु गुणवत्ता सूचकांक (एक्यूआई) 407 दर्ज किया गया. राष्ट्रीय राजधानी के 39 वायु गुणवत्ता निगरानी केन्द्रों में से 33 में वायु गुणवत्ता ‘गंभीर’ श्रेणी में दर्ज की गई. बुधवार को 24 घंटे का औसतन एक्यूआई 372 था. एक्यूआई सुबह 10 बजे गाजियाबाद में 454, ग्रेटर नोएडा में 404 और नोएडा में 426 था. एक्यूआई को शून्य और 50 के बीच ‘अच्छा’, 51 और 100 के बीच ‘संतोषजनक’, 101 और 200 के बीच ‘मध्यम’, 201 और 300 के बीच ‘खराब’, 301 और 400 के बीच ‘बहुत खराब’ और 401 और 500 के बीच ‘गंभीर’ श्रेणी में माना जाता है. अच्छी पत्रकारिता मायने रखती है, संकटकाल में तो और भी अधिक दिप्रिंट आपके लिए ले कर आता है कहानियां जो आपको पढ़नी चाहिए, वो भी वहां से जहां वे हो रही हैं हम इसे तभी जारी रख सकते हैं अगर आप हमारी रिपोर्टिंग, लेखन और तस्वीरों के लिए हमारा सहयोग करें. अभी सब्सक्राइब करें भारत मौसम विज्ञान विभाग (आईएमडी) के एक अधिकारी ने बताया कि सुबह के समय हल्के कोहरे के साथ ही तापमान में गिरावट दर्ज की गई. दिल्ली में बृहस्पतिवार सुबह न्यूनतम तापमान 12.6 डिग्री सेल्सियस दर्ज किया गया, जो इस मौसम का अभी तक का सबसे कम तापमान है. उन्होंने बताया कि इंदिरा गांधी अंतरराष्ट्रीय हवाई अड्डे और सफदरजंग हवाई अड्डे पर दृश्यता में 600 से 800 मीटर तक गिरावट दर्ज की गई. सीएसई ने कहा कि दिल्ली-एनसीआर में मौजूदा कोहरे का कहर अगले दो-तीन तक जारी रह सकता है.

Thick haze envelopes New Delhi as air quality worsens; mercury dips to 12.6°C

The air quality was expected to remain “severe” through the day and on Friday amid a likely increase in emissions from stubble burning, calm wind conditions, and a drop in temperature A thick haze enveloped New Delhi on Thursday as the air quality deteriorated from the higher end of the “very poor” category on Wednesday to the “severe” category again. An Air Quality Index (AQI) of 402, which is “severe”, was recorded at 8am. It was 372, which is “very poor“, on Wednesday at 4pm. The air quality was expected to remain “severe” through the day and on Friday amid a likely increase in emissions from stubble burning, calm wind conditions as well as a drop in temperature, which can trap pollutants. At 12.6 degrees Celsius, Thursday morning was the coldest of the season with the mercury falling below the 13-degree mark for the first time. The lowest minimum temperature at Safdarjung, Delhi’s base station, was 13.4 degrees Celsius on Wednesday. The minimum temperature is forecast to drop to 11 degrees Celsius by November 16. “Cold northwesterly winds will continue to bring down the minimum in the coming days,” said a meteorological department official. An AQI between 201 and 300 is categorised as “poor”, between 301 and 400 “very poor” and over 400 is “severe”. At 8am, at least 21 air quality monitoring stations were in the severe range, with Anand Vihar the worst (453). According to the System of Air Quality and Weather Forecasting And Research (SAFAR), transport-level winds carrying stubble emissions from northwest of Delhi were expected to pick up speed from Thursday onwards for the next 48 hours. There was a spike in farm fires in the northern plains on Wednesday – 5,317 compared to 3,476 on Tuesday. The share of farm fires in the pollution was the same on both days at 27%. This share is now expected to increase on Thursday and Friday. Gufran Beig, founder and project director at Safar, said local wind speed, which was hovering between 8-10 km/hr, was also expected to drop. “A combination of strong transport-level winds, along with calm wind speed over Delhi is likely to see ‘severe’ air again. If the farm fires remain the same, the share of stubble burning will start increasing again from Thursday as winds from Punjab and Haryana will pick up. Meanwhile, Delhi will see calm wind conditions and this can trap these pollutants locally,” he said. A Centre for Science and Environment (CSE) analysis on Wednesday found the current smog episode is expected to last another two days. It matches the first smog episodes of 2018 and 2020 – each of which lasted six days. “While very high concentrations of PM2.5 have hogged attention, the levels of gases – ozone, CO or NO2 -- have also remained elevated during this smog episode,” said Avikal Somvanshi, programme manager, Urban Lab, CSE, on Wednesday. Somvanshi added that if conditions do not improve, this episode is likely to overtake the 2019 smog episode, which lasted eight days.

Smog cover over Delhi-NCR; air quality severe amid unhelpful meteorological conditions

New Delhi, Nov 11 (PTI) A layer of smog shrouded Delhi-NCR on Thursday and partially blotted out the sun on Chhath Puja as the air quality slipped back into the severe zone with unfavourable meteorological conditions aiding accumulation of pollutants, authorities said. Green think tank Centre for Science and Environment (CSE) said the ongoing smog episode is a public health emergency. "This requires urgent emergency action on key combustion sources (vehicles, industry, waste burning) and dust sources (construction and roads) to prevent further trapping of pollution when there is no wind to blow this away," said Anumita Roychowdhury, executive director, research and advocacy, CSE. At 10 am, Delhi recorded an Air Quality Index (AQI) of 407. Thirty-three of the 39 air quality monitoring stations in the national capital recorded air pollution levels in the severe category. The 24-hour average AQI was 372 on Wednesday. Ghaziabad (454), Greater Noida (404) and Noida (426) also recorded severe air quality at 10 am. An AQI between zero and 50 is considered "good", 51 and 100 "satisfactory", 101 and 200 "moderate", 201 and 300 "poor", 301 and 400 "very poor", and 401 and 500 "severe". An official from the India Meteorological Department (IMD) said shallow fog and low temperatures in the morning -- Delhi recorded the season's lowest temperature of 12.6 degrees Celsius on Thursday -- trapped pollutants close to the ground and calm winds led to stagnant conditions. Visibility levels at the Indira Gandhi International Airport and the Safdarjung Airport dropped to 600-800 metres, he added. The CSE said the current severe smog episode in Delhi-NCR is expected to last for two more days. It also said the average daily contribution of smoke from farm fires from the middle of October to November 8 was the lowest in four years. "Compared to the first smog episode of the previous four years, the current smog has matched the duration of the first smog of 2018 and 2020 season -- both lasted six days. If conditions do not improve, it might overtake the 2019 smog that lasted eight days," the CSE said. The longer duration of this year's smog despite relatively windier local conditions might be due to a lack of pollution control measures in the city, the green think tank said. On an average, the contribution of smoke to Delhi's daily PM2.5 from the middle of October to November 8 was the lowest in the last four years. "So far, it has recorded an average of 12 per cent (farm fire share) per day in contrast to 17 per cent per day in 2020, 14 per cent per day in 2019 and 16 per cent per day in 2018 (as reported by SAFAR)," the CSE said. The share of farm fires in Delhi's pollution rose to 48 per cent on Sunday, the highest since November 5, 2018, when it was recorded at 58 per cent. Last year, the share of stubble burning in Delhi's pollution had peaked at 42 per cent on November 5. In 2019, crop residue burning accounted for 44 per cent of Delhi's PM2.5 pollution on November 1.